Babcie

Trzecia przeczytana powieść Petra Šabacha. W pewnym sensie najspokojniejsza,najbardziej międzynarodowa i … najmniej śmieszna. Za to humor, gdy już się pojawia, jest raczej dyskretny, bardziej angielski niż czeski. Pomimo różnego imienia głównego bohatera, biorąc pod uwagę zbieżność dat z życiorysem autora, można domniemywać, że jest to książka o charakterze w dużym stopniu autobiograficznym. I chociaż w tytule występują jedynie babcie Mateja, tym niemniej równie ważne są inne postacie członków jego rodziny,jak ojciec czy stryj Mila bądź też ważna dla fabuły Alenka. Ale to także historia życia w Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej, gdzie stopień akceptacji dla nowego ustroju stal na znacznie wyższym poziomie niż u nas, podobnie jak popularność komunizm. Ale i to się zmieniło z czasem, szczególnie w wyniku stłumienia Praskiej Wiosny. Tą ostatnią przedstawiona w sposób wcale nie śmieszny, wręcz przeciwnie. Zaś przebieg i skutki normalizacji husakowskiej w sposób wręcz odpychający. I wcale nie żal przy tym ideowego komunisty zatrzymanego za czarny strój w rocznicę „bratniej interwencji” wojsk Układu Warszawskiego. Ciekawie wygląda ideowe rozdarcie bohatera, pomiędzy „czerwoną” rodzinę ojca (i babcię) a opozycyjną matki (w tym drugą babcię). Lawirowania wymagało od niego nie tylko państwo, ale i utrzymanie spokoju w rodzinie. Za to nie sposób było nie kibicować mu w pubie w Brighton, gdzie „uświadamiał” młodych Niemców o składzie i walkach (czeskiego) Dywizjonu Myśliwskiego nr 313. To rozdarcie między komunizmem a opozycją towarzyszyło mu także w obu opisanych podróżach, jakże różnych od dzisiejszych wrażeń turystów z oglądanych miejsc. Wreszcie zakończenie to tez swego rodzaju chichot historii. Przeczytane w ramach październikowego wyzwania – książka polecona, w tym przypadku przez użytkowniczkę @matyldę.