Antologia polskiego cyberpunka

GOFAI (Good Old Fashioned Artificial Intelligence – Stara Dobra Sztuczna Inteligencja) *** Jak pisał w swoim felietonie Wojciech Orliński na łamach dwumiesięcznika „Książki. Magazyn do czytania. Nr 2(41)”, Hollywood przedstawia sztuczną inteligencję jako szalonego, żądnego nieograniczonej władzy geniusza zła. Powołując się na lektury książek różnych informatyków, pisze o niezdolności SF do rzetelnego opisania sztucznej inteligencji. Cyberpunk natomiast opiera się na idei ewolucji technologii do poziomu bardzo zaawansowanego, którego szczytem ewolucji, odpowiednikiem biologicznego homo sapiens, jest właśnie sztuczna inteligencja (SI). Cyberpunk, w którym, na ile mogę sobie pozwolić ocenić, właśnie rządzi stereotyp tytułowej GOFAI. *** Do czynienia mamy z pewną ciekawostką wydawniczą. Empik wydaje pewien zbiór, który nieco patetycznie nazywa Antologią polskiego cyberpunka. Ukazuje się zbiór w wersji elektronicznej, w którym pod redakcją Roberta J. Szmidta pięciu Autorów, z redaktorem na czele, pisze opowiadania. Autorów, nieco w opozycji do wydanej w tym samym czasie innej antologii opowiadań cyberpunkowych, gdzie występowały wyłącznie Autorki. Dlaczego tak – nie wiem. Bardzo mi ta dychotomia w oczy się rzuciła i dzielę się nią, pełen zaskoczenia takim rozegraniem sprawy. Osobiście? Pewnie połączyłbym te dwie książki w jedna całość. Tak jednak nie jest, więc nie pozostaje nic innego, jak przyjrzeć się temu co mamy. *** Pięciu autorów, pięć opowiadań i patetyczny tytuł 1. Robert M. Wegner – Serce strzygi Twórca uniwersum Meekhanu, goszczący na liście moich ulubionych pisarzy. I co my tu mamy? Opowiadanie, w którym mamy do czynienia z GOFAI, ale… Ulokował to wszystko w świecie, który z pełną odpowiedzialnością nazwałbym cyberWiedźminem. Krótkie opowiadanie, w którym była jak ciekawa historia, tak i przewrotne zakończenie. A całość pełna cybereliksirów, cyberpotworów i cyberwiedźminów. Wegner poleciał niby znanymi schematami, ale wykuł coś, od czego poczułem powiew oryginalności. 8/10 2. Łukasz Orbitowski – 1990 Ha! Na ile znam twórczość Orbitowskiego – kojarzy mi się z blokowiskami ostatnich kilku dekad XX wieku i życia, toczącego się w nich, między nimi najczęściej z perspektywy dorastających nastolatków. W 1990 nie odbiegł zbyt daleko od utrwalonego w mojej głowie wzorca. A to wszystko z małym akcentem na technologie przyszłości. Tak, tak – GOFAI; ale więcej w tym krótkim opowiadaniu Orbitowskiego niż SI. Za pióro dałbym i 8 gwiazdek, ale przecież to „antologia cyberpunka” a tej esencji zabrakło. 6/10 3. Paweł Majka – Pastuch GOFAI i postapokaliptyczna komuna w małopolskich regionach. Walka wirtualnej husarii, żyjącej wirtualnym mózgiem, z wirtualna skorupą. Świat, w którym dotyk jest zboczeniem? Bardzo wirtualne, aż straszne. Całość na tyle krótka, że fajna. No i w stylu Majki. 8/10 4. Tobiasz Piątkowski – Śmierć Łucznika Who is Piątkowski? Okazuje się, że jest scenarzystą komiksowym. Z tej perspektywy przebrnąłem przez opowiadanie, próbując zastąpić fabułę rysowanymi obrazami. Natomiast chaos w ładnej okładce pozostaje chaosem. Ale cóż – GOFAI. 3/10 5. Robert J. Szmidt – Śmierć to nie koniec Redaktor naczelny antologii, jak tez twórca najdłuższego opowiadania. Opowiadania, będącego swoistym spinoff’em Mroku nad Tokyoramą. To samo uniwersum, jak też czasowo zbieżne z początkiem książkowej opowieści. Żądne władzy korporacje, rządzące światem i ludźmi, SI-ksy na każdym kroku, jak tez zacieranie się granicy człowiek/maszyna. GOFAI. 7/10 *** Znane nazwiska, dobre opowiadania (w większości). Natomiast nazwanie zbioru „Antologią polskiego cyberpunka” – nieco na wyrost. Ciekawi mnie, czy i w tym przypadku RED’si zrobili swoje, odgrzewając cyberpunkowego kotleta? Ogólnie po raz kolejny przekonuję się, że wolę Pisarzy w formie zamkniętej powieści niż rozbebeszonego opowiadania. Całość dobra, ciekawa, ale bez noworocznych petard w … brzuchu.