Anomalia

Napisana ze scenariuszowym polotem książka Hervé Le Telliera „Anomalia” sprawia czytelniczą frajdą, która uniemożliwia oderwanie się od czytanej treści, ale dodaje coś jeszcze. Warto przypomnieć, że jest to przewodniczący słynnej grupy literackiej OuLiPo. Jego powieść jest swoistą grą z czytelnikiem, stawia więcej znaków zapytania niż daje odpowiedzi, a na końcu ozdrowieńczo leczy z samozadowolenia i miłości własnej. To sporo jak na bestseller. Część pierwsza książki przypomina porozrzucane po pudełku puzzle. Namnażające się postaci zaprzątają uwagę, ale ich liczba prowadzi – celowo, jak przypuszczam – do pogubienia. Potem wszystko się zawęża i gra zaczyna się od nowa. Bo oto mamy pasażerów samolotu, który wylądował w Nowym Jorku dwa razy w odstępie kilku miesięcy z tą samą liczbą obywateli na pokładzie. Tymi samymi ludźmi, można by rzec kopiami. Od tego momentu robi się już naprawdę ciekawie. Bo oto pisarz wcale nie skręca w stronę science-fiction, choć garściami czerpie z tego wzorca. Narady najtęższych głów, prezydent USA, tajna baza służb specjalnych. Wszystko fajnie tylko akcja się jakoś do przodu nie rzuca. Bo oto pisarza, a wraz z nim jego bohaterowie, mają przed sobą ogromny i świecący znak zapytania. Oto ludzkość musi zmierzyć się ze znalezieniem odpowiedzi na to z czym właściwie ma do czynienia. Weźmy chociażby przepyszną scenę z przedstawicielami wszystkich wyznań religijnych, które odpowiedzi nie mają. Tylko, że Le Tellier nie poprzestaje tylko na znaku zapytania. On też przygląda się – jednocześnie badając granice wyobraźni – teraźniejszości kiedy przychodzi ludziom żyć z tym wydarzeniem. I oto mamy pisarza, którego jedno wcielenie popełnia samobójstwo pozostawiając po sobie powieść, która przynosi zachwyt czytelników, a obłaskawiany nią jest jego drugie wcielenie, które jej nie napisało. Mamy też dziecko, które nagle ma dwie identyczne matki. Mamy też żonę, która żegna się z umierającym mężem w szpitalu podczas, gdy jego drugie wcielenie jest żywe. Pisarz naprawdę daje popis i przypomina o nieskończonej sile fikcji. „Anomalia” jest nierozwiązywalna. Nawet finał nie zamyka opowiadanej historii. To dzieło przemyślane i intrygujące. Wyczerpujące znamiona majstersztyku, który przypomina sztuczkę bardzo wprawnego prestidigitatora, ale z bardzo solidnym, filozoficznym podłożem. Ktoś może rzec, że to czytadło doskonało. I to jest prawda. A ktoś inny może rzec, że to wspaniały opis ludzkości zamkniętej w słoiku, którym ktoś – nie wiadomo kto – potrząsa. I to też prawda. Przeczytać koniecznie.