Bookfolio

450 lat toruńskiego Podgórza. 1555-2005

Tadeusz Zakrzewski, Karola Ciesielska

historia

SŁOWO WSTĘPNE Są u nas miasta jak gdyby nieco "kulawe". Dotyczy to zwłaszcza miast nadwiślańskich. Przeróżne okoliczności natury politycznej, gospodarczej i kulturowej, spowodowały, iż po jednej, tej "prawidłowej" stronie Wisły dumnie przeglądały się w jej falach miasta przez duże "M", te prawdziwe, "lepsze", opasane murami, dla których Wisła stanowiła dodatkowe wzmocnienie i element obronny. Po drugiej stronie rzeki leżały ich peryferyjne, zawiślańskie dzielnice, coś na kształt gorszego "nibymiasta". Miasta prawdziwe były siedzibami majstrów-rzemieślników skupionych w cechach, kupieckich gildii oraz samorządowej i królewskiej władzy. Peryferyjne "nibymiasta" zamieszkiwali partacze spoza rzemieślniczych cechów, podejrzani - jakbyśmy to dziś powiedzieli - biznesmeni oraz różni łotrzykowie, którzy do Miasta nie mogli się dostać, albo zostali zeń wyrzuceni. Tak było w Krakowie, gdzie zawiślańskie Dębniki, Ludwinów i Podgórze zazdrośnie spoglądały na drugi brzeg - tam królował Wawel, Sukiennice, kościół Mariacki i Uniwersytet. Podobnie w Warszawie Praga była jedynie ubożuchną siostrą Miasta na drugim brzegu, dostarczając mu co najwyżej dreszczyków emocji związanych ze swym podmiejsko-przestępczym folklorem. W Toruniu było trochę inaczej. W okolicach Torunia lewy brzeg Wisły był po roku 1422 w czasach państwa krzyżackiego brzegiem polskim, nad którym powstało królewskie miasto Nowa Nieszawa i którego strzegł królewski graniczny zamek dybowski. Handlowo-rzemieślnicza lewobrzeżna Nowa Nieszawa omal nie stłamsiła gospodarczo krzyżackiego i hanzeatyckiego prawobrzeżnego Torunia. Zapobiegł temu tylko ekonomiczny zmysł toruńskich mieszczan, notabene pochodzenia niemieckiego. W obronie swych interesów - mówiąc współczesnym językiem - "sponsorowali" oni królowi polskiemu zwycięską wojnę z Zakonem, co zaowocowało dynamicznym rozwojem części prawobrzeżnej, upadkiem zaś części lewobrzeżnej, zepchnięciem Nieszawy-Dybowa-Podgórza na drugi plan, wręcz do stanu gospodarczej, politycznej i kulturowej marginalności. Ale bynajmniej nie marginalności całkowitej. Na podgórskiej stronie Wisły tez żyli i pracowali ludzie tworzący miejska infrastrukturę gospodarczą, kulturową i polityczną. Dla przypomnienia tej przeszłości, ale i dla podkreślenia rangi obecnej lewobrzeżnej dzielnicy Torunia dajemy Państwu do rąk to opracowanie. Z tym większą nadzieją, że pojawiają się dziś już wyraźne symptomy, iż po latach zapomnienia część lewobrzeżna przestanie być tylko peryferyjnym miejscem, gdzie usytuowany jest sektor drobnych usług i "wylotówka" tras tranzytowych, co przez lata skutecznie utrudniało życie jej mieszkańców. I stanie się w pełni równouprawnioną częścią wspólnego organizmu wielkomiejskiego. Naszego wspólnego Torunia, w którym Wisła będzie już tylko łączyć, a nie dzielić. Prezes Towarzystwa Miłośników Torunia Marian Filar

Szczegóły

Rok wydania
2005
Liczba stron
252 str.
Wydawnictwo
Towarzystwo Miłośników Torunia
Język
polski
Format
papier
Gatunek
historia
ISBN
8390085291

Opinie czytelników

Oceń tę książkę

0/10

Kiedy przeczytana?

2026-11-19

Oceniona książka trafi na półkę Przeczytane.

Bezpłatne konto Bookfolio

Dodaj „450 lat toruńskiego Podgórza. 1555-2005" do swojej półki

Załóż darmowe konto i miej swoje lektury, oceny oraz postępy w jednym miejscu. Dołącz do grona zadowolonych czytelników, którzy już wiedzą, co przeczytali i co chcą przeczytać.

Trzy półki czytelnicze

Przeczytane, Teraz czytam i Chcę przeczytać. Uporządkuj swoje książki w sekundy.

Oceny i recenzje

Skala 1-10, prywatne notatki, ulubione cytaty. Wracaj do swoich opinii kiedy chcesz.

Statystyki i wyzwania

Ustal roczny cel czytelniczy i obserwuj jak rośnie liczba przeczytanych stron.

Rekomendacje i grafiki

Odkrywaj kolejne tytuły i generuj estetyczne podsumowania roku w książkach.