1177 przed Chr. Rok, w którym upadła cywilizacja

Druga część tytułu może budzić kontrowersje, albowiem po pierwsze brzmi zgoła sensacyjnie, a po drugie … zaraz zaraz, jaka cywilizacja, przecież starożytność grecka miała się dopiero rozpocząć? To tylko pokazuje, jak schematycznie jest u nas nauczana historia. Chodzi bowiem o nic innego jak zmierzch epoki brązu i początek tzw. „wieków ciemnych”. Ale obawy okazały się płonne. Autor pokazał, że jest prawdziwym historykiem, szukającym prawdy, a nie argumentów do tzw. polityki historycznej lub poszukiwaczem sensacji i łatwego zarobku, który ta za sobą niesie. Eric H. Cline poszukuje przyczyn upadku cywilizacji epoki brązu, a z nią królestw Hetytów, Cypru, pośrednio Mitanni, kultury mykeńskiej i pomniejszych miast państw ziem tzw. żyznego półksiężyca (dzisiejszy Bliski Wschód). Przedstawia je jako niemal dramatis personae pokazując, jak w gruncie rzeczy dziurawa jest ciągle nasza wiedza, gdzie luki ciągle wypełnia się domysłami. Następnie przedstawia hipotezy ówczesnego „końca historii” oraz argumenty ich twórców i zwolenników a także przeciwników, w tym własne. Wreszcie, w ostrożnej, mało kategorycznej formie, przedstawia własną. Istotne jest też przedstawienie kulis książki, czyli wymiany handlowej i dyplomatycznej oraz wzajemnych wpływów poszczególnych organizmów państwowych. I w tym przypadku autor konsekwentnie powołuje się na wynika prac archeologicznych. Największy atut książki stanowi forma wywodu autora. Niczym przed sądem każdemu jego twierdzeniu towarzyszy dowód, w większości archeologiczny. Nawet jeśli powołuje się na słowo pisane,to zawsze wspomina o tym, jak powstało i gdzie zostało ujawnione. A przeważnie to najpierw mamy przegląd wydarzeń i dowodów, z których o nich wiemy, a dopiero potem wniosek, lub inne prawdopodobne wnioski. Taka formuła porządkuje wiadomości i oddziela fakty od spekulacji i pomysłów godnych publicystów lub sensatów. Drobne uchybienia, bo nie wady, to powtarzanie niektórych faktów i twierdzeń oraz zbyt głębokie datowanie ksiąg biblijnych, w stosunku do tego, jak czynią autorzy bieżących publikacji. Ale na szczęście nie za często się do nich odnosi, a zatem nie powinno mieć to wpływu na zasadniczą treść. Bardzo dobra pozycja,warta lektury nie tylko przez miłośników starożytności. Przeczytana w ramach wyzwania sierpniowego – książka z liczbą w tytule.